Japan

کشوری صنعتی و البته چهارفصل، کوهستانی، زلزله‏خیز و برخوردار از آتشفشان‏های خفته و فعال بسیار بخشی از تصویر من از ژاپن تا پیش از سفر به این کشور بود؛ که البته با نمادهایی چون کوه فوجی، قصرهای چندطبقه قرمزرنگ، سوشی، کیمونو، درنای کاغذی، شکوفه‏های گیلاس، هتل کپسولی و در نهایت سیستم حمل‏و‏نقل دقیق تکمیل می‏شد. اما جست‏وجو در اینترنت با هدف آشنایی بیشتر، برخلاف تصورم مرا با سرزمینی با پشتوانه تاریخی بسیار غنی آشنا کرد که تا پیش از آن، برای مجمع‏الجزایر ژاپن که پیرامون آن تماماً با دریا محصور است، به نظرم دور از ذهن بود. در خلال این جست‏وجوها اشتیاقم برای دیدن این کشور بیشتر شد و در نهایت عازم سفر به «سرزمین آفتاب تابان» شدم.

• اطلاعات کاربردی

بهترین زمان سفر: درست است که من به دلیل مشغله‏های کاری، مهر ماه را برای سفر به ژاپن انتخاب کردم، اما بهترین زمان سفر به ژاپن، آغاز سال نو ژاپنی برابر با اول ماه ژانویه، ماه آوریل همزمان با جشنواره شکوفه‏های گیلاس، هفته طلایی ژاپن و همچنین زمان برگزاری مراسم اُبن (آیینی بودایی در اواسط ماه آگوست) است. هفته طلایی مجموعه چهار تعطیلی ملی طی هفت روز از 29 آوریل تا پنجم ماه می را شامل می‏شود که از محبوب‏ترین تعطیلات این کشور است. این تعطیلات عبارتند از: 29 آوریل روز تولد امپراتور آشوو؛ 3 می، روز قانون اساسی ژاپن؛ 4 می، روز فضای سبز و 5 می، روز کودک.

زبان: زبان رسمی این کشور ژاپنی است و از آنجا که مردمش بیش از آنکه به زبان انگلیسی تسلط داشته باشند، علاقه‏مند استفاده از زبان ژاپنی هستند، بنابراین انگلیسی صحبت کردن با آنها چندان آسان نیست؛ پس کاملاً آهسته و شمرده صحبت و از کلمات ساده استفاده کنید.

واحد پول: واحد پول ژاپن «ین» با علامت اختصاری JPY است. به خاطر داشته باشید که در این کشور امکان خرید با ارزهای رایج بین‏المللی وجود ندارد؛ اما در فرودگاه‏های ژاپن امکان تبدیل ارزهای بین‏المللی دلار، یورو و پوند میسر است. به خاطر داشته باشید که معمولاً امکان تبدیل ارز در هتل‏های بین‏المللی، دفاتر پست و تعدادی از صرافی‏های معتبر نیز فراهم است.

برق: نکته خیلی مهمی که توصیه می‏کنم حتماٌ پیش از سفر به آن توجه داشته باشید، مربوط به همراه داشتن وسایل برقی چون گوشی موبایل، لپ‏تاب، شارژر باطری دوربین عکاسی و نظایر اینهاست. ولتاژ برق در ژاپن 100 ولت و پریزها از نوع A است. پس حتماً برای وسایل برقی همراه خود مبدل پریز و در صورت نیاز آداپتور همراه داشته باشید.

اینترنت: در ژاپن سرعت اینترنت بسیار بالاست و تقریباً در تمامی مراکز اقامتی از هتل گرفته تا هاستل و حتی در بیشتر قطارها نیز امکان استفاده از وای‌فای رایگان وجود دارد، به طوری که در طول سفرم مشکلی برای دسترسی به اینترنت نداشتم. اما اگر تمایل دارید که در هر زمان و مکانی به اینترنت دسترسی داشته باشید، باید نسبت به خرید سیم‌کارت اقدام کنید.

• 
• حمل‏ ونقل

در نظر داشته باشید که از ایران پرواز مستقیم به ژاپن وجود ندارد؛ در نتیجه باید یکی از سه کشور ترکیه، قطر و امارات را برای پرواز دوم انتخاب کنید. انتخاب من پرواز امارات بود. فرودگاه ناریتا (NRT) مبدا اصلی ورود به ژاپن محسوب می‏شود که در 60 کیلومتری توکیو قرار دارد و از طریق شبکه ریلی و اتوبوس‏های متعدد با این شهر در ارتباط است.

اگر در مورد سیستم حمل و نقل هوایی ژاپن بخواهید بدانید باید بگویم دو ایرلاین اصلی ژاپن عبارتند از: (JAL) Japan Airlines وAll Nippon Airways (ANA)  که هر دو در طیف گستره‏ای از مقاصد بین‏المللی فعال‏اند. مهمترین فرودگاه‏های بین‏المللی ژاپن هم فرودگاه‏های ناریتا (Narita Airport) و هاندا (Haneda Airport) در توکیو و فرودگاه کانسای (Kansai Airport) در اوزاکا هستند.

نکته جالب در ارتباط با شبکه حمل‏و‏نقل هوایی ژاپن، وجود تعدادی فرودگاه شناور در این کشور است؛ مهمترین این فرودگاه‏ها، فرودگاه کانسای (KIX) در نزدیکی شهر اوزاکاست؛ فرودگاهی شبیه جزیره‌ای مصنوعی. اگرچه برای بازدید از اوزاکا استفاده از شبکه حمل‏ونقل ریلی مقرون‏به‏صرفه‏تر بود، اما هیجانم برای تماشای این فرودگاه از فراز آسمان، موجب شد تا برای سفر به این شهر پرواز را انتخاب کنم. این فرودگاه که در سال 1994 میلادی افتتاح شده، دارای دو ترمینال است. بیشتر پروازهای داخلی و خارجی ژاپن در ترمینال شماره یک صورت می‏گیرد؛ ساختمانی مدرن و طولانی که خطوط قطار و اتوبوس و همین‏طور تاکسی نیز در زیر آن قرار دارند و از طریق آن می‏توانید به مرکز اوزاکا و شهرهایی چون کیوتو بروید؛ البته فراموش نکنید که استفاده از قطار و اتوبوس زمان مشخصی دارد و چنانچه پرواز شما نیمه‌شب به زمین نشیند، به ناچار باید از تاکسی استفاده کنید. بهتر است برای دریافت اطلاعات مناسب و به روز نسبت به مسیر خود، به کیوسک‏های راهنمای گردشگری مستقر در فرودگاه کانسای مراجعه کنید.

اما شبکه ریلی به عنوان عامل ارتباطی میان تمامی نقاط ژاپن، اصلی‏ترین شبکه حمل‏ونقل درون شهری و برون‏شهری این کشور محسوب می‏شود که نسبت به جمعیت ژاپن بسیار گسترده، پیچیده، گران و البته کارآمد و دقیق است. برای اینکه سفری مقرون‏به‏صرفه در ژاپن داشته باشید، می‏توانید از نوعی بلیت مخصوص با عنوان The JAPAN RAIL PASS یا JR Pass استفاده کنید. این بلیت به صورت 7، 14 و 21 روزه و برای دو نوع قطار سبز و معمولی فروخته و به دلیل کاهش هزینه‏ها امتیازی ویژه برای گردشگران ورودی به این کشور محسوب می‌شود. امکان خرید این نوع بلیت پیش از سفر به ژاپن و همچنین در داخل این کشور فراهم است و برای استفاده از آن محدودیتی ندارید. راهنمای من در این زمینه وب‏سایت www.japanrailpass.ne بود. این نکته را هم در نظر داشته باشید که صحبت با تلفن همراه در قطارهای ژاپن ممنوع است و برای این کار باید در فضای بین دو واگن بایستید.

یادآوری: به خاطر داشته باشید که رانندگی و دوچرخه‏سواری در ژاپن از سمت چپ انجام می‏شود.

• اقامت

سال‏ها تحصیل و فعالیت در زمینه هتلداری یکی از مهمترین انگیزه‏های من برای سفر به کشور ژاپن بود؛ چراکه علاقه‏مند تجربه یک شب اقامت در هتل کپسولی (Capsule Hotel) بودم. پیشنهاد می‏کنم که شما هم در سفر به ژاپن حتی برای یک شب هم که شده اقامت در این هتل‏های کوچک و ارزان‏قیمت را تجربه کنید. هتل کپسولی که برای نخستین‏بار در ژاپن ابداع شده‏، مجموعه‏ای از اتاق‎های بسیار کوچک است که به صورت کپسول‏های دو طبقه کنار یکدیگر قرار گرفته‏اند. جنس این کپسول‏ها چوب یا فایبرگلاس و ابعاد هر کپسول‏ معمولاً 1 در 1 در 2 متر است.

در ابتدای ورود به هتل، یک شماره کپسول و همچنین کلید کمدی کوچک برای نگهداری وسایل گرانقیمت به من داده شد، چراکه کپسول‏ها فاقد در بوده و پرده‏ای پارچه‏ای کاربری در را ایفا می‏کرد. این کمدها چندان بزرگ نیستند و به همین خاطر چمدان خود را به اتاق مخصوص چمدان تحویل و تنها وسایل مهم و مورد نیاز برای یک شب اقامت را در کمد کوچک قرار دادم. در این هتل، هر کپسول از امکاناتی چون تشک، پتو، بالشت، ملحفه، وای‏فای، چراغ و چوب لباسی برخوردار بود. آشپزخانه، سرویس بهداشتی و حمام نیز مشترک بود و امکاناتی چون کافه و اتاق استراحت نیز داشت. نکته جالب اینکه اکثر افراد پیش ار ورود به کپسول خود حمام می‏کردند و وسایل مخصوص حمام نیز به عنوان خدمات هتل در اختیار میهمانان قرار می‏گرفت. پس از آن معمولاً در رست‏روم به استراحت و یا مطالعه می‏پرداختند و در نهایت صرف شام در رستوران کوچک هتل.

در سفر به ژاپن همچنین اقامت در اقامتگاه‏های بومی این کشور را که ریوکان (Ryokan) نام دارند، تجربه کردم. این اقامتگاه‏ها ساختاری ژاپنی دارند و فرصت تجربه شیوه زندگی و میهمان‏نوازی ژاپنی را برایتان فراهم می‏کنند. با انتخاب یک ریوکان‏ می‏توانید زندگی به سبک ژاپنی را تجربه کنید؛ به این صورت که پیش از شام استحمامی به سبک ژاپنی داشته باشید. سپس در حالی که پوششی ژاپنی به نام یوکوتا (Yukata) بر تن دارید، برای خوردن غذایی به سبک ژاپنی به نام کایسکی (Kaiseki ryor) آماده شوید؛ شامی مفصل شامل پیش غذا، غذای اصلی و دسر. فراموش نکنید که ریوکان‌ها دارای سیستم کف‌خواب هستند، به این صورت که اتاق‌ها با کفپوش ژاپنی به نام تاتامی (Tatami) پوشیده شده و از تشک‌های ژاپنی به نام فوتون (Foton) برای خواب استفاده می‌شود. تمام اینها تجربه من از یک شب اقامت به سبک ژاپنی در ریوکانی در کیوتو و نزد میزبانانی بسیار خونگرم بود.

اما نکته دیگری که بهتر است در اینجا به آن اشاره کنم، توالت‌های پیشرفته ژاپن است؛ توالت‏هایی به سبک فرنگی اما هوشمند که دکمه‌های متعددی با کارکردهای گوناگون همچون تعیین جهت آب، دمای آب، فشار آب، دمای محل نشستن، خشک‌کن و … دارند و احتمالاً در ابتدا استفاده از آنها برایتان دشوار خواهد بود.

• فرهنگ و هنر

سرزمین ژاپن از پشتوانه تاریخی غنی برخوردار است و در عین حال از کشورهای صنعتی دنیا نیز به شمار می‏رود؛ تحولی که بعد از پایان جنگ جهانی دوم در این کشور شکل گرفته و تا به امروز ژاپن را به یکی از قطب‏های برتر صنعتی جهان تبدیل کرده است. صنعتی شدن به هیچ عنوان کمرنگ شدن ارزش‏های فرهنگی ژاپن را به دنبال نداشت، به طوری که با تلفیق میان سنت و مدرنیته این کشور مقصدی مناسب برای هر دو حوزه گردشگری فرهنگی و گردشگری تفریحی به شمار می‏رود. نمود کوچکتر این موضوع را می‏توان در برخی از تاکسی‏های قدیمی ژاپن دید که به نوعی مدرنیزه شده و از سیستم اتوماتیک برخوردارند. علاوه‏بر این موضوع مهم دیگر حفظ بسیاری از ارزش‏ها و آداب سنتی در دوره کنونی است که احترام به بزرگترها یکی از مهمترین آنهاست که در سفر به ژاپن به وضوح شاهد آن خواهید بود. نکته دیگری که در سفر به این کشور برایم مشهود بود، مردمی درونگرا، منزوی و سربه‏زیر است و جالب‏تر اینکه تعداد قابل‏توجهی از افراد نیز از ماسک‏های بهداشتی روی صورت خود استفاده می‏کردند.

میراث جهانی: وب‏سایت میراث جهانی یونسکو بهترین منبع برای آشنایی با میراث جهانی کشورها از جمله ژاپن هست. از مهمترین این آثار که بیشتر از سوی گردشگران مورد بازدید قرار می‏گیرند، می‏توان از آثار تاریخی و باستانی شهر کیوتو، یادمان صلح و معبد ایتسوکوشیما هیروشیما، شهر باستانی نارا و کوه فوجی نام برد. برای آشنایی بیشتر با میراث جهانی ژاپن می‏توانید به این لینک مراجعه کنید: https://whc.unesco.org/en/statesparties/jp. ژاپن همچنین تاکنون بالغ بر 20 اثر خود را در حوزه میراث ناملموس در یونسکو به ثبت رسانده است که یکی از مهمترین این میراث که گردشگران نیز تاحدودی با آن درگیر خواهند شد، آشپزخانه ژاپنی و مکتب غذایی این کشور است. با مراجعه به آدرس https://ich.unesco.org/en/state/japan-JP  با این میراث بیشتر آشنا شوید.

دین: دو دین اصلی رایج در ژاپن عبارتند از: شینتو (Shinto) و بودیسم (Buddhism). خاستگاه شینتو سرزمین ژاپن و قدمت آن برابر با قدمت فرهنگ این کشور است. اما بودیسم دینی است که در قرن 6 میلادی از چین به این کشور وارد شد. نکته جالب اینکه، این ادیان هیچگونه مغایرتی با هم ندارند و تا حدی نیز مکمل یکدیگرند. مردم ژاپن نیز خود را پیروان بودا، شینتو یا هر دو می‏دانند. پراکندگی معابد شینتو و بودا نیز در سراسر ژاپن گواه این ادعاست. جدا از شینتو و بودیسم، آئین کنفسیوس از ادیان چینی بود که در دوره‏ای از تاریخ ژاپن به این کشور نفوذ کرد. مسیحیت نیز از قرن 16 میلادی وارد ژاپن شد. به منظور آشنایی بیشتر با ادیان ژاپن می‏توانید، از محتوای ارائه شده در این لینک استفاده کنید:  . https://spice.fsi.stanford.edu/docs/japanese_religions

غذا و نوشیدنی: به دلیل بالا بودن تنوع غذاهای بومیِ فصلی و منطقه‏ای در ژاپن، مکتب آشپزی ژاپنی با عنوان واشوکو (Washoku) در سال 2013 میلادی به عنوان میراث ناملموس این کشور توسط یونسکو (UNESCO) به ثبت جهانی رسیده است. مکتب آشپزی ژاپنی تنوع گسترده‏ای از انواع غذاهای منطقه‏ای و فصلی را به گردشگران ارائه می‏دهد. راهنمای من برای آشنایی بیشتر با کشور ژاپن وب‏سایت www.japan-guide.com  بود و از این لینک به منظور آشنایی بیشتر با خوراک‏های این کشور بهره بردم: https://www.japan-guide.com/e/e620.html؛ در حالی که تا پیش از این، آگاهی من نسبت به خوراک ژاپنی در این حد بود که سوشی را به عنوان غذای ژاپنی و چاپستینگ را به عنوان ابزار خوردن غذا در این کشور می‏شناختم.

جدا از انگیزه اقامت در هتل کپسولی، خوردن سوشی (Sushi) اصل در خاستگاه این غذا، از دیگر دلایل سفر من به این کشور بود. سوشی از محبوب‏ترینِ غذاها در ژاپن و غذای ملی این کشور در سطح جهان است که از ترکیب برنج مخصوص سوشی با سس سویا، انواع آبزیان، جلبک‏های خشک دریایی، تخم‏مرغ و انواع تخم ماهی در اشکال و طعم‏های مختلف تهیه می‏شود. در ژاپن تعدادی از رستوران‏ها فقط به ارائه سوشی اختصاص دارند. این رستوران‏های نسبتاً ارزان قیمت کیتزوشی (Kaitenzushi)  نامیده می‏شوند. من نیز برای خوردن سوشی یکی از آنها را انتخاب کردم. در مرکز این رستوران میزی بیضی‏شکل و بزرگ قرار داشت و در حالی که من روی صندلی نشسته‏ بودم، بشقاب‏های حاوی سوشی روی میزی به صورت نوار نقاله از مقابلم عبور می‏کردند و می‏توانستم بر حسب سلیقه و همچنین با در نظر گرفتن قیمت، بشقاب‏های مورد نظر خود را انتخاب کنم.

در نظر داشته باشید که غذا خوردن در ژاپن از منظر عمومی و اجتماعی با آدابی همراه است که بهتر است با آنها آشنا باشید و حتماً هم رعایت کنید. چاپستینگ یا چوب غذاخوری بخشی از فرهنگ سنتی و نظام تغذیه‏ای ژاپنی‏هاست که قطعاً دوست دارید غذاخوردن با آن را تجربه کنید. فراموش نکنید که استفاده از این ابزار قوانین خاص خود را دارد. نخست آنکه هیچگاه چاپستینگ را به صورت ایستاده در ظرف غذایتان قرار ندهید، چراکه یادآور مرگ و بدیمنی و از این رو رفتاری نکوهش شده است. دوم اینکه هیچگاه با چاپستینگ خود به کسی غذا تعارف نکنید، چون غیربهداشتی است؛ و مورد آخر اینکه هیچگاه از چاپستینگ به عنوان چنگال استفاده نکنید.

مورد دیگری که در ابتدا برای خودم هم عجیب بود، رفتار مردم این کشور در رستوران به هنگام خوردن غذاست. رفتاری که در فرهنگ ایرانی و بسیاری از فرهنگ‏های دیگر موردپسند نیست و آن هورت کشیدن غذا است که در تائید کیفیت غذا از سوی مشتری صورت می‏گیرد؛ پس نه تعجب کنید و نه معترض شوید، اگرچه ممکن است همچون من این رفتار چندان برایتان خوشایند نباشد.

در ژاپن به ویژه شهری چون توکیو با تنوع بی‏پایانی از انواع رستوران‏ها مواجه می‏شدم. نکته جالبی که وجود دارد اینکه بسیاری از رستوران‏ها، ماکتی از ظروف و غذای خود را در ویترینی مخصوص به نمایش گذاشته‏اند تا مشتریان به صورت بصری با منو و قیمت غذاهای رستوران منتخب خود آشنا شوند. این ایده برای گردشگران خارجی بسیار راهگشاست.

در بیشتر رستوران‏های ژاپن عرف است که میهمانان توسط پیشخدمت و به سمت میزی که مد نظر اوست، هدایت شوند. همچنین در ژاپن نیز با دو نوع رستوران مدرن و سنتی مواجه خواهید شد و برخی از رستوران‏ها نیز هر دو سرویس را ارائه می‏دهند. در سبک سنتی غذا روی زمین و به شیوه ژاپنی سرو می‏شود.

فراموش نکنید که سیگار کشیدن در اکثر رستوران‏های ژاپن ممنوع است. و نکته آخر اینکه یادتان باشد دادن انعام به منزله توهین به میزبان است؛ به هیچ عنوان در ژاپن انعام ندهید.

توجه داشته باشید هرگز به هنگام راه رفتن و قدم زدن در خیابان‏ها و مکان‏های عمومی ژاپن نه چیزی بخورید و نه چیزی بنوشید؛ حتی آب. این کار در فرهنگ ژاپن نوعی بی‏ادبی قلمداد می‏شود؛ اشتباهی که پس از خریدن یک بستنی و خوردن آن در حین راه رفتن من را متوجه نگاه‏های سنگین ژاپنی‏ها کرد. برای این کار در گوشه‏ای بایستید و پس از خوردن و یا آشامیدن حرکت کنید. حتی کشیدن سیگار در حین راه رفتن نیز رفتاری نکوهش شده است و برای این کار حتی در پارک‏های ژاپن نیز مکان‏های مشخصی در نظر گرفته‏اند.

نوشیدنی سنتی و اصیل در ژاپن چای سبز (Green Tea) است که عنصر اصلی مراسم چای (Tea Ceremony) نیز محسوب می‏شود. مراسم چای یک سنت تشریفاتی ژاپنی است که با حضور در چایخانه‏ای سنتی در شهر کیوتو آن را تجربه کردم. این مراسم ابتدا با پذیرایی از ما با وعده غذایی مخصوص مراسم چای به نام کایسکی (Kaiseki) آغاز شد. پس از آن با سرو یک پیاله چای غلیظ تهیه‎شده از پودر چای سبز دنبال شد و در نهایت با سرو یک پیاله چای رقیق به پایان رسید. اما پیش از سرو نخستین پیاله چای با یک قطعه شیرینی سنتی به نام واگاشی از ما پذیرایی شد که باید آن را قبل از نوشیدن چای می‏خوردیم. واگاشی ترکیبی از آرد برنج با لوبیای شیرین‏شده و برخی مواد دیگر است که در اشکال مختلف و با الهام از طبیعت چهارفصل ژاپن تهیه می‏شود؛ شیرینی که چندان به مذاق من خوش نیامد. پیش از شرکت در این مراسم در برخی از سوپرمارکت‏های ژاپن واگاشی را دیده بودم.

نکته مهم دیگر اینکه اگر غذاهای ژاپنی چندان موردپسند شما واقع نشد، پیدا کردن رستوران‏های اسلامی و ایرانی در توکیو و کیوتو بسیار راحت است و می‏توانید خود را به یک پرس چلوکباب اصیل ایرانی میهمان کنید.

صنایع‏دستی و سوغات: چنانچه علاقه‏مند خرید یادگاری از سفر خود به ژاپن و یا تهیه سوغات هستید، دست‏تان در این مورد باز است و می‏توانید به سراغ صنایع‏دستی ژاپن بروید. عروسک‏های چوبی معروف به کوکشی (Kokeshi) با کله کروی و اندامی استوانه‏ای‏شکل و فاقد دست و پا که خاستگاهشان شمال جزیره هونشو است، پیشنهاد من به شماست. اشیای کاغذی که از کاغذهای رنگی بدون استفاده از وسایلی چون چسب و قیچی تهیه می‏شوند نیز می‏توانند دیگر یادگار سفر شما به ژاپن باشند؛ معروفترین این یادگارهای درنای کاغذی (Origami) است. درنا در فرهنگ ژاپنی نمادی از طول عمر و صلح است؛ به طوری که ساخت هزار درنای کاغذی و اهدای آن به فرد بیمار اقدامی در راستای آرزوی سلامتی اوست. ظروف سرامیکی، بادبزن‏های ژاپنی معروف به سنسو و چوب‏های غذاخوری به نام چاپستیک نیز از دیگر سوغات این کشور به شمار می‏روند؛ و در نهایت یوکاتا (Yukata)، نوعی پوشش ژاپنی و شبیه کیمونو که البته از آن ساده‏تر، سبک‏تر و ارزان‏تر است.

پوشاک سنتی ژاپنی ویژه مردان و زنان کیمونو (Kimono) است که امروزه صرفاً در آیین‏های رسمی همچون ازدواج، مراسم چای و یا تشیع جنازه پوشیده می‏شود. قطعاً کیمونوی مردانه جذابیت نوع زنانه را ندارد. کیمونوی اصیل از جنس ابریشم است و زیبایی ساختار و رنگ‏بندی و طراحی نقوش روی پارچه نوع زنانه، آن را به اثری هنری تبدیل کرده است.

یوکاتا نیز نوعی دیگر از پوشش سنتی ژاپنی است که ممکن است در نگاه اول آن را با کیمونو اشتباه بگیرید؛ این در حالی است که یوکوتا ساختاری ساده‏تر از کیمونو دارد. یوکوتا معمولاً از جنس پنبه و در اصل لباس حمام ژاپنی بوده است و به عنوان یک روش سریع برای پوشاندن بدن در حمام عمومی و البته بیشتر چشمه‏های آبگرم مورد استفاده قرار می‏گیرد. یوکوتای مردانه بیشتر دارای رنگ‏های تیره و برای زنان دارای رنگ‏های شاد، روشن و طرح‏های گلدار است.

جدا از مغازه‏هایی که امکان اجاره کردن کیمونو و یوکاتا را فراهم آورده‏اند، با اقامت در ریوکان‏ها یا همان اقامتگاه‏های بومی ژاپن می‏توانید تجربه پوشیدن پوشاک سنتی ژاپنی به ویژه یوکاتا را نیز داشته باشید.

اما نکته‏ای که به هنگام خرید در ژاپن به شدت نظرم را به خود جلب کرد، توجه به محیط زیست، عدم مصرف‏گرایی و تولید زباله بود. به طوری که وقتی بعد از خرید تعدادی محصول صنایع‏دستی از فروشنده تقاضای دریافت یک کیسه اضافه‏تر کردم، امتناع کرد و با مهارت خاص تمام کالاهای خریداری شده را در یک کیسه جای داد. نمود دیگر در این رابطه اینکه در خیابان‏های ژاپن به ندرت سطل زباله خواهید دید.

هنرهای نمایشی: چنانچه به هنرهای نمایشی علاقه‏مند هستید، سفر به ژاپن فرصت مناسبی را برای تماشای تئاتر کابوکی در اختیارتان قرار می‏دهد. تئاتر کابوکی (Kabuki) در سال 2008 به همراه تئاتر نوگاکو (Noqaku Teathre) و تئاتر بونراکو (Bunraku) در فهرست میراث ناملموس یونسکو به ثبت رسید. کابوکی مجموعه‏ای متشکل از لباس‏های سنتی و طراحی‏شده دقیق، گریم‏های خاص، کلاه‏گیس‏های عجیب‏وغریب، حرکات اغراق‏آمیز بازیگران و در نهایت صحنه‏های پویا و متحرک است. نمایش‏نامه‏های کابوکی مضامین مختلفی را دربر می‏گیرد.

به منظور تماشای کابوکی می‏توانید به تئاتر کابوکیزا (Kabukiza Theater) در منطقه گینزا توکیو بروید که به نوعی در دسترس‏ترین سالن تئاتر برای گردشگران خارجی است.

ورزش سنتی: کشتی سومو (Sumo) کشتی سنتی ژاپنی و همچنین ورزش ملی ژاپن است. سومو ورزشی مردانه است که در آن قد، وزن و هیکل از درجه اهمیت برخوردار است. چنانچه علاقه‏مند تماشای مسابقات کشتی سومو و یا حتی تمرین کشتی‏گیران عظیم‏الجثه ژاپنی هستید، می‏توانید به باشگاه‏های عمومی سومو در منطقه ریوگوکو توکیو سری بزنید، چراکه به نوعی این منطقه خاستگاه سومو در ژاپن است.

جشنواره‏ها و تعطیلات: پشتوانه تاریخی و شرایط اقلیمی ژاپن این کشور را خاستگاه جشنواره‏های متعددی به نام اوماتسوری (Omatsuri) کرده که یکی از مهمترین آنها جشنواره شکوفه‏های گیلاس یا فستیوال هانامی  (Hanami)است. شکوفه گیلاس یا ساکورا (Sakura) از نمادهای کشور ژاپن است و قرن‏هاست که همزمان با فصل بهار و شکوفه‏زدن درختان گیلاس، این جشنواره در ژاپن برگزار می‏شود. چنانچه در روزهای پایانی ماه مارس یا اوایل ماه آوریل در ژاپن باشید، می‏توانید در این جشنواره‏ شرکت کنید. این جشنواره در پارک‏های توکیو برگزار می‏شود، اما پیشنهاد من به شما شهر فوجی‏یوشیدا در استان یاماناشی است. در این شهر یک معبد 5 طبقه به نام Chureito Pagoda در دامنه کوهستان مشرف به فوجی قرار دارد که فضای موجود نیز مملو از درختان گیلاس است. در اواسط آوریل که همزمان با شکفتن شکوفه‏های گیلاس است و همین‏طور فصل پاییز در نیمه اول نوامبر چنانچه علاقه‏مند عکاسی هستید می‏توانید مناظری بی‏نظیر را به ثبت برسانید.

اُبن یا بُن هم رویدادی سالانه بودایی برای بزرگداشت یاد گذشتگان است که در نیمه ماه اوت برگزار می‏شود. در باور برگزارکنندگان این جشن هر سال در همین زمان ارواح درگذشتگان برای دیدار با اقوام و خویشان به زمین می‏آیند. روش کردن فانوس در جلوی خانه‏ها به منظور هدایت نیاکان، رقص‏های مخصوص، رفتن بر سر مزار درگذشتگان و خیرات کردن در معابد از جمله آیین‏های این جشن است. در انتهای این مراسم فانوس‏ها را در رودخانه، دریاچه و یا دریا رها می‏کنند تا ارواح دوباره به دنیای خود هدایت شوند. هفته اُبن در اواسط ماه آگوست یکی از سه تعطیلات مهم ژاپن است که سفرهای داخلی و بین‏المللی در این کشور اوج می‏گیرد.

یکی از بزرگ‌ترین تعطیلات رسمی در ژاپن، گُلدن ویک (Golden Week) یا هفته‌ طلایی نام دارد که شلوغ‏ترین زمان برای سفر به ژاپن هست. در این هفته 4 تعطیلی رسمی در ژاپن وجود دارد. اولین مناسبتِ هفته طلایی، روز شووآ (Showa Day) در ۲۹ آوریل، سالروز تولد امپراطور هیروهیتو(Hirohito)  است. این روز یکی از روزهایی است که محوطه‌ قصر امپراطوری به‌روی عموم باز است. در تاریخ ۳ مِی، روز یادبود قانون اساسی و در تاریخ ۴ مِی روز گرینِری دِی (Greenery Day) یا روز سبز و در تاریخ ۵ مِی، روز کودک جشن گرفته می‌شود. در این ایام به سفر می‌روند و بیشتر کسب‌وکارها تعطیل است. جاذبه‌های گردشگری و معابد بسیار شلوغ هستند.

نورپردازی‏های زمستانی به مناسبت کریسمس و سال نو نیز از جاذبه‏های موردپسند در سراسر ژاپن است

معماری و شهرسازی

معماری: معماری سنتی ژاپنی معماری برون‏گرا است که در نگاه کلی بر مبنای طبیعت‏گرایی شکل گرفته است. تجلی معماری ژاپنی را در دو سازه معابد و باغ‏های ژاپنی به خوبی می‏توان دید.

معابد: معابد ژاپن متاثر از ادیان رایج در این کشور به دو گروه معابد بودایی و زیارتگاه‏هایی شینتو تقسیم می‏شوند که این تقسیم‏بندی نیز به سال 1868 میلادی باز می‏گردد که با جدا شدن ادیان بودیسم و شینتو از هم معابد بودایی نیز از معابد شینتو جدا شد. در رابطه با معابد بودایی باید گفت که بودیسم در قرن ششم میلادی از چین به ژاپن وارد شد که ساخت معابدی بزرگ رونق گرفت. تقریبا در تمامی شهرها و شهرک‏های ژاپن یک معبد بودایی وجود دارد. معابد بودایی از بخش‏هایی چون سالن اصلی، سالن سخنرانی، بتکده‏های چند طبقه، دروازه، زنگ و قبرستان تشکیل شده‏اند. معروفترین معابد بودایی در کیوتو، نارا و کاماکورا واقع‏اند.

معبد سنسوجی (Sensoji Temple) به عنوان مهمترین و قدیمی‏ترین معبد توکیو در سال 628 میلادی ساخته شده است. این معبد در منطقه آساکوسا توکیو قرار دارد. در فاصله دروازه اول تا دروازه اصلی معبد نیز خیابانی بزرگ به طول تقریبی 200 متر به نام ناکامیسه قرار دارد که محلی برای خرید انواع سوغات، صنایع‏دستی و خوراکی است. در طول سال این معبد پذیرای رویدادهای مختلف است. در بازدید از این معبد می‏توانید با نوعی فال به سبک ژاپنی نیز آشنا شوید. ابزار این کار یک جعبه فلزی دربرگیرنده تعدادی چوب بلند شماره‏گذاری شده و ردیفی از کشوهای کوچک چوبی است. در ابتدا باید قوطی فلزی را تکان‏داده تا چوبی نازک از آن بیرون بیاد؛ در بالای چوب کدی نوشته شده که باید آن را روی کشوهای چوبی مقابلتان پیدا کنید. فال شما که مضمونی همچون آرزو دارد روی تکه‏ای کاغذ درون آن کشوست. هر یک از این فال‏ها به چند زبان از جمله انگلیسی نوشته شده‏اند. پس از خواندن می‏توانید فالتان را به میله‏هایی فلزی که در آنجا قرار دارند، به نیت برآورده شدن گره بزنید.

توسل برای برآورده شدن حاجات در تمامی ادیان و به شیوه‏های گوناگون وجود دارد. در معابد ژاپنی نیز لوح‏های چوبی خواهید دید که افراد آرزوهایشان را روی آنها نوشته و به امید برآورده شدن آن را در مکانی مخصوص آویزان می‏کنند.

زیارتگاه‏های شینتو: این معابد مکانی برای پرستش کامی از خدایان شینتو است. پیروان شینتو برای زیارت و همچنین برخی آیین‏های ملی مذهبی همچون جشن سال نو و ازدواج به این زیارتگاه‏ها می‏روند. دروازه توری، مجسمه‏های یک جفت سگ یا شیر نگهبان و … نمادهایی از معابد شینتو است. این معابد در حالت کلی از دو بخش درونی برای نگهداری کالبد شینتو و بیرونی که فضایی برای نذورات است تشکیل شده‏اند. از زیارتگاه‏های شینتو در توکیو، باید از معبد یاسوکونی (Yasukuni Shrine) -به جانباختگان جنگ‏های ژاپن اختصاص دارد- و همین‏طور معبد میجی (Meiji Shrine) نام برد.

باغ ژاپنی: گونه‏ای خاص از معماری سنتی ژاپنی است که به دو نوع باغ‏های تفریحی و باغ‏های سنگی قابل تقسیم‏اند. باغ‏های تفریحی شامل مجموعه‏ای از انواع برکه، نهر، تپه‏ و بیشه، باغ‏های گل و چایخانه است؛ اما باغ‏های سنگی از نوع باغ‏های فلسفی – مذهبی به شمار می‏روند. بهترین نمونه در این رابطه باغ سنگی ریانوجی (Ryoanji) در کیوتو است. به خاطر داشته باشید که کیوتو بهترین مقصد برای بازدید از باغ‏های ژاپنی است.

قلاع: از سازه‏های معماری قدمت‏دار در ژاپن هستند و بقایای قلعه‏های بسیاری در ژاپن به دست آمده است، چراکه ژاپن در ابتدا از ده‏ها کشور مستقل کوچک تشکیل شده بود که با هم می‏جنگیدند و به این منظور قلعه‏های کوچکی برای اهداف دفاعی در بالای کوه‏ها ایجاد شده بود. امروزه تنها 12 قلعه اصلی در ژاپن وجود دارد که بیشتر در قالب چندین حلقه دفاعی ساخته شده‏اند. مصالح اصلی قلعه‏ها چوب و سنگ است اگرچه برای بازسازی از بتن نیز استفاده شده است. از معروفترین قلعه‏های ژاپن می‏توان به قلعه هیمجی است که از بهترین بقایای قلاع ژاپنی در اوایل قرن 17 میلادی به شمار می‏رود.

شهرهای گردشگری

توکیو: شهر توکیو به عنوان پایتخت ژاپن برای بسیاری از گردشگران مبدا ورود به این کشور است؛ یکی از پرجمعیت‏ترین کلانشهرهای جهان. وب‏‍‏سایت لونلی پلنت (Lonely Planet) توکیو را به عنوان شهری با تاریخ کوتاه و تنها چهارصد سال قدمت معرفی می‏کند؛ شهری که در ابتدا دژی سامورایی بود، بعدها به پایتخت امپراتوری تبدیل شد، امروزه کلان‏شهری مدرن است و «شهر آینده» عنوان دیگری است که برای توسعه این کلان‏شهر در سال‏های پیش‏رو به آن داده شده است.

توکیو که پیشتر اِدو (Edo) نام داشت در ابتدا دهکده کوچک ماهیگیری بود تا اینکه در قرن 18 میلادی به یکی از بزرگترین شهرهای جهان تبدیل و در سال 1868 توکیو نام گرفت. این شهر بارها به دنبال وقوع زمین‏لرزه، آتش‏سوزی و جنگ به طور کامل ویران شد، بنابراین توکیو از نظر بافت شهری دارای معماری مدرن است و به ندرت ردی از معماری سنتی ژاپن در آن دیده می‏شود. امروزه توکیو انتخابی به ظاهر نامحدود از مراکز فرهنگی، تفریحی، خرید و سرگرمی را در اختیار شهروندان خود و گردشگران می‏دهد.

در گشت و گذار در توکیو حتماً از کاخ امپراتوری، معبد سنسوجی، برج‏های توکیو، دیزنی‏لند (اولین پارک موضوعی دیزنی در خارج از ایالت متحده آمریکا)، مجسمه هاچیکو، خیابان گینزا، موزه ملی توکیو، پل رنگین‏کمان و چهارراه شیبویا دیدن کنید.

ساخت کاخ امپراتوری در مرکز ژاپن و در محل سابق قلعه ادو در سال 1888 میلادی به پایان رسید. در جریان جنگ جهانی دوم این کاخ یکبار تخریب و پس از آن به همان سبک بازسازی شد. کاخ امپراتوری امروزه از اصلی‏ترین جاذبه‏های تاریخی توکیو است. بازدید از محوطه داخلی کاخ به طور کلی برای عموم آزاد نیست و فقط در تاریخ دوم ژانویه (آغاز سال نو) و 24 فوریه (روز تولد امپراتور) علاقه‏مندان می‏توانند به محوطه داخلی کاخ وارد شده و اعضای خانواده سلطنتی را که چندین بار در بالکن ظاهر می‏شوند، ببینند.

این در حالی است که امکان بازدید از بخشی از محوطه توسط تورهای گردشگری فراهم است. این تورها اجازه بازدید از هیچ ساختمانی را ندارند. مدت زمان تور تقریبا 80 دقیقه است. برای شرکت در این تورها دو گزینه دارید: بازدید با رزرو قبلی تور از طریق لینک https://www.kunaicho.go.jp/eindex.html و یا ثبت‏نام در همان روز و قبل از شروع تور در محل دروازه کیوکیومون. در مجاورت محوطه داخلی، باغ‏های شرقی کاخ سلطنتی واقع شده‏اند که بازدید از آنها در طول سال برای عموم آزاد است.

برج توکیو جاذبه دیگری است که با 333 متر ارتفاع در مرکز توکیو قرار دارد و یکی از بلندترین برج‏های فولادی دنیاست؛ جالبه بدونید که برج ایفل فرانسه 13 متر از این برج کوتاه‏تر هست. برج ایفل نماد تجدید حیات ژاپن پس از جنگ جهانی دوم به عنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی است. این برج تا سال 2012 بلندترین برج توکیو بود و در این سال با اتمام ساخت برجی به نام اسکاری‏تری یا درخت آسمان، برج جدید از آن پیشی گرفت. اما اسکای‏تری با ارتفاع 634 متر بلندترین برج ژاپن و در حال حاضر دومین برج بلند جهان است.

و اما چهارراه شیبویا (Shibuya) که به دلیل قرارگرفتن بیشتر مراکز خرید توکیو، یکی از شلوغ‏ترین مناطق ژاپن و همین‏طور گذرگاه‏های جهان است، به طوری که با قرمز شدن چراغ راهنمایی و توقف خودروها، شاهد تردد سیل عظیم جمعیت در تمامی محیط چهارراه خواهید بود.

کیوتو: کیوتو را می‏توان سنتی‏ترین مقصد گردشگری ژاپن قلمداد کرد که در سال 1994 هم در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. تاریخ بنای شهر کیوتو به سال 794 میلادی باز می‏گردد. این شهر به مدت بیش از هزار سال به عنوان مرکز فرهنگی ژاپن قلمداد می‏شد و شاهدی بر توسعه معماری چوبی ژاپن به ویژه معماری معابد و باغ‏ها به شمار می‏رود. بیش از 198 ساختمان و 12 باغ در فاصله سده‏های دهم تا هفدهم میلادی در این شهر ساخته شده‏اند. کیوتو مرکز اصلی تکامل معماری مذهبی و سکولار بین سده‏های 8 تا 17 میلادی بود و از این رو در ایجاد سنت‏های فرهنگی ژاپن نقشی تعیین‏کننده داشته است. مجموعه آثار موجود در کیوتو بیانگر درک کاملی از تاریخ و فرهنگ پایتخت باستان است و تصویری کامل از فرهنگ ژاپنی را در مدت زمانی طولانی ارائه می‏دهد.

از جاذبه‏های مهم کیوتو می‏توان از قلعه نیجو، قصر سلطنتی کیوتو، موزه ملی کیوتو، پارک میمون‏ها و مسیر پیاده‏روی جنگل بامبو اشاره کرد. در نظر داشته باشید که هزینه‏های خورد و خوراک و اقامت در کیوتو به نسبت توکیو ارزان‏تر است.

اوزاکا: اوزاکا دومین شهر بزرگ ژاپن بعد از توکیو است. قرارگیری این شهر در منطقه خلیجی و وجود کانال‏های آب متعدد نه تنها به جذابیت گردشگری این شهر افزوده، بلکه باعث شده که عنوان «ونیز سرزمین‏های شرقی» نیز به آن داده شود. اولین پارک موضوعی یونیورسال استودیو در آسیا در شهر اوزاکا ساخته شده است. این پارک که در سال 2001 در خلیج اوزاکا افتتاح شد پس از دیزنی‏لند توکیو پربازدیدترین پارک تفریحی ژاپن است. قلعه اوزاکا، معبد شیتونجی، آکواریوم کیوکان و چرخ و فلک تمپوزان از دیگر جاذبه‏های گردشگری این شهر است.

شهر نارا: نخستین پایتخت ثابت ژاپن است که در سال 710 میلادی تاسیس شد و تا سال 784 میلادی هم پایتخت بود. نارا در سال 1998 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. آثار تاریخی این شهر تصویری واضح از زندگی در ژاپن قرن هشتم را ارائه می‏دهند. بناهای تاریخی نارا شامل معابد بودایی، زیارتگاه‏های شینتو و کاخ امپراطوری شاهدی استثنایی در تکامل معماری و هنر ژاپنی در نتیجه پیوندهای فرهنگی با چین و کره و همچنین نمونه‏ای برجسته از معماری و برنامه‏ریزی شهرهای اولیه پایتخت آسیا به شمار می‏روند.

هیروشیما: این شهر به خاطر هدف قرار گرفتن نخستین بمب اتمی دنیا معروف است؛ کشتاری جمعی و فاجعه‏ای انسانی که در 6 آگوست 1945 رخ داد و با نابودی هیروشیما و سه روز پس از آن ناکازاکی، جنگ جهانی دوم خاتمه یافت. هیروشیما اکنون یکی از میراث جهانی ژاپن را نیز در خود جای داده است و آن ساختمان تالار صنعتی هیروشیما است؛ ساختمانی گنبدی‏شکل که اگرچه به مرکز انفجار بسیار نزدیک بود اما کامل تخریب نشد. این سازه که به گنبد بمب اتمی هم معروف است در سال 1996 میلادی به عنوان نمادی خشن و قدرتمند از دستیابی به صلح جهانی برای بیش از نیم قرن پس از آزادسازی مخرب‏ترین نیرویی که تاکنون توسط بشر ایجاد شده در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر بخشی از پارک صلح هیروشیما است که به یادبود فاجعه رخ داده در این شهر ایجاد شده است. مجسمه ساداکو کودکی که در دو سالگی مبتلا به سرطان خون است و در 12 سالگی درگذشت و داستان ساخت هزار درنای کاغذی به نیت سلامتی او نیز در این پارک قرار دارد.

طبیعت

کوهستان فوجی: فوجی با ارتفاع 3776 متر بلندترین کوه ژاپن و آتشفشانی نیمه‏فعال است. فوجی در سراسر تاریخ ژاپن به عنوان کوهی مقدس مورد ستایش بوده و الهام‏بخش سنت پرستش کوهستان از دوران باستان تاکنون به شمار می‏رود؛ جنبه تقدس این کوه آن را به عنوان منبع الهام هنری نیز مطرح کرده است. از این رو در سال 2013 در فهرست میراث جهانی ژاپن وارد شد. فوجی در مرز دو استان یاماناشی و شیزوکا قرار داره و به هنگام روز و آسمان صاف از بالای برج توکیو نیز دیده می‏شود. این کوه در قرن 12 میلادی به عنوان مرکز آموزش بودیسم تبدیل شد در حالی که با در برداشتن المان‏های طبیعی چون چشمه‏ها و آبشارها به عنوان عناصر مقدس، زیارتگاه‏های حفره‏ای و بقایای آتشفشان طبیعی همچون گدازه‏ها عناصر شینتو را هم در بر می‏گیرد. در اوایل قرن 19 هنرمندان با الهام از شکل پوشیده از برف فوجی تصاویری تولید کردند که از مرزهای فرهنگی ژاپن فراتر رفت و باعث شد این کوه در سراسر جهان شناخته شود.

اما برای علاقه‏مندان به کوهنوردی، بهترین زمان صعود به فوجی اوائل ژوئن تا اواسط سپتامبر است، چراکه در این مدت کوه عاری از برف و هوا نیز نسبتا معتدل است.

ساحل: احاطه شدن ژاپن با آب باعث ایجاد سواحل تفریحی متعددی در این کشور شده است. همچنین گستره طولی این کشور از شمال‏شرق به جنوب‏غرب باعث شده فصل شنا از جنوب به شمال کاملاً متفاوت باشد؛ به طوری که بهترین سواحل تفریحی در اوکیناوا در جنوب ژاپن یافت می‏شود. در سواحل تفریحی امکانات اولیه مانند سرویس بهداشتی، رختکن و دوش فراهم است و در ماه‏های گرم سال تفریحات آبی با استقبال بالایی روبه‏روست.